Opis projektu

Dostarczanie wielojęzykowych usług dla bibliotek cyfrowych oraz zarządzanie ich rozwojem jest obecnie jednym z najważniejszych wyzwań podjętych dla zwiększenia dostępności, użyteczności i łatwości wykorzystania europejskich treści cyfrowych. Biblioteki cyfrowe oraz biblioteki tradycyjne wykorzystujące do realizacji swych zadań katalogi OPAC, są bardzo ważnymi i użytecznymi źródłami informacji, wykorzystywanymi w pracy codziennej przez uczniów, nauczycieli, wykładowców i innych czytelników, dla których są one przydatne. Ułatwianie dostępu do kolekcji dokumentów powstałych w wielu językach jest ważnym elementem na drodze upowszechniania wiedzy i zasobów kultury.

CACAO oferuje innowacyjne podejście do problemu dostępności, zrozumienia i nawigacji w pełnotekstowych, wielojęzycznych zasobach bibliotek cyfrowych, umożliwiając europejskim użytkownikom lepsze ich wykorzystanie.

Stojąc w obliczu podjętych wyzwań, projekt CACAO proponuje usprawnienie dostępu do zasobów bibliotek tradycyjnych i cyfrowych, zapewniając dostęp w wielu językach do danych publikacji będących w ich kolekcjach.

Z obserwacji partnerów projektu, którzy przeprowadzili analizę logów czytelników w katalogach bibliotek uniwersyteckich i naukowych, wynika, ze 40% zapytań jest „zduplikowanych” przynajmniej w dwóch językach (najczęściej jest to język ojczysty i angielski). W bibliotece, która funkcjonuje w wielokulturowym środowisku, można zaobserwować, że 20% zapytań jest wydanych w trzech językach: głównie włoskim, niemieckim i angielskim. Taka sytuacja tworzy ogromną barierę w dostępie do treści cyfrowych, powodując:

Sytuację, w której użytkownicy marnują swój czas na powielanie tych samych zapytań w różnych językach
Zdarzenie, w wyniku którego zasób biblioteczny staje się wręcz nieosiągalny, jeśli użytkownik nie jest świadomy faktu, że książki na interesujący go temat, są również dostępne w innych językach
Problem dla bibliotek, które mają do zaoferowania czytelnikom treści w więcej niż jednym, ojczystym języku, w następujących okolicznościach:
- W przypadku nawet pobieżnego klasyfikowania przychodzących zasobów według osobnej struktury klasyfikacyjnej w obcych językach sprawia, iż koszty opracowania tych zbiorów znacząco rosną;
- Zastosowanie opisu księgozbioru tylko w jednym języku powoduje, że zmniejsza się dostępność do tego zasobu (przynajmniej 60%zapytań nie będzie w tym samym języku co treść publikacji).Takie podejście pomniejsza wartość nabytych publikacji;
- Ograniczenie zakupu publikacji w innych językach powoduje zawężenie transferu wiedzy ponad granicami państw a także zubożenie kulturowe i naukowe katalogów bibliotecznych.
W kontekście łączących się ponad granicami bibliotek, takich jak ta, którą proponuje META OPAC, brak perspektyw jednego punktu dostępu do treści w wielu językach, jest prawdopodobnym powodem znacznego impasu w tym konkretnym przypadku. Użytkownik chcący skorzystać z zasobów META OPAC, obejmującej wyszukiwanie w katalogach bibliotek narodowych z Francji, Niemiec, Włoch, Polski i Węgier, będzie musiał wpisać pięć pytań w pięciu różnych językach. Większość zatem korzyści płynących z posiadania jednego punktu dostępu do zasobów, zostaje w tym momencie utracona.

Stworzenie takiego punktu dostępowego będzie możliwe poprzez zorganizowanie systemu biorącego pod uwagę następujące założenia:

Czytelnicy coraz częściej docierają do zasobów bibliotecznych używając pytań raczej w formie swobodnych słów-kluczy (takich jak te używane w wyszukiwarkach internetowych) niż tradycyjnych sposobów, zaproponowanych przez biblioteki (np.: hasła przedmiotowe).
Skuteczniejszym sposobem dla przełamania bariery wielojęzyczności jest tłumaczenie zapytań czytelników na języki partnerów projektu niż np. tłumaczenie słów kluczowych.
Ponieważ tłumaczenie zapytań jest procesem bez czynnego udziału czytelników, Konsorcjum zaproponuje odpowiedni interfejs aby tłumaczenie było procesem oczywistym ale nie rzucającym się w oczy. W tym celu wykorzystane będą zaawansowane metody graficzne takie jak rzeczywistość wirtualna czy nawigacja hipergraficzna.

Powstały w CACAO system zwróci użytkownikowi odpowiedź we wszystkich językach partnerów zaangażowanych w realizację projektu.